ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕ੍ਰਾਸ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਸੈਨਾਨੀ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕ੍ਰਾਸ (Victoria Cross) ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਸੱਤਰ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਯੁੱਧ-ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ “ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਹਾਦਰੀ” ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ 29 ਜਨਵਰੀ 1856 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਰੀਮੀਆ ਯੁੱਧ (1854–1856) ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਬਹਾਦਰੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕ੍ਰਾਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਤੱਥ:
- ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੈਂਕ, ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਮਰਨੋਂ ਉਪਰਾਂਤ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਬਲਿਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
- ਇਹ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰੀਮੀਆ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰੂਸੀ ਤੋਪਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
- ਤਮਗੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜਸੀ ਤਾਜ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ “FOR VALOUR” (ਵੀਰਤਾ ਲਈ) ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਰਿਬਨ ਨਾਲ ਟੰਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (1918 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਸੈਨਾ ਲਈ ਨੀਲਾ ਰਿਬਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ)।
- ਤਮਗੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੀ ਤਾਰੀਖ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਨਾਂ, ਰੈਂਕ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟ ਦਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕ੍ਰਾਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਰਜੀਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸਨਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਤਮਗਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ “VC” ਅੱਖਰ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ, ਕੁੱਲ 1,358 ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕ੍ਰਾਸ ਅਲੰਕਰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀਰ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਬਲਿਦਾਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ।